In mijn veilige therapiekamer vertellen vrouwen mij ervaringen van intiem verdriet. Een grensoverschrijdende ervaring als jonge vrouw, pijn bij vrijen of niet kunnen voldoen aan de seksuele behoefte van de partner. Deze ervaringen zorgen voor angst en voor een hoge drempel als het gaat om intimiteit en seksualiteit. Deze individuele ervaringen staan niet op zichzelf maar maken deel uit van een groter verhaal. Het verhaal waarin er geen ruimte was voor vrouwelijke seksualiteit. Gelukkig is verandering en heling mogelijk. 

Ik probeer zo traumasensitief mogelijk te schrijven maar ik ken jouw persoonlijke verhaal uiteraard niet en kan jou onbewust en onbedoeld met mijn woordkeus en voorbeelden ergens in raken.  Zorg daarom goed voor jezelf bij het lezen van deze blog. Mocht je geraakt zijn en je wilt je verhaal hierover kwijt, van harte welkom om naar me uit te reiken. 

Wijsheid van ons lichaam

Ons lichaam onthoudt alle ervaringen die we opdoen. Niet chronologisch en gestructureerd zoals we dat met onze administratie of mailbox kunnen doen. Maar associatief, door bijvoorbeeld specifieke geuren, gevoelens, voorwerpen, tijdstippen en geluiden op te slaan. Nare intieme ervaringen kunnen lange tijd ‘vergeten’ zijn maar plotseling door een specifieke context weer naar boven komen. Als er bijvoorbeeld een kinderwens is en er komt druk op de seksualiteit, dan kunnen nare ervaringen uit een eerdere relatie weer naar voren komen. Of het kijken en horen van een intieme scene in een film geeft ongemakkelijke gevoelens. Naast deze zogenaamde triggers die ons lijf onthoudt, onthoudt ons lijf het algemene gevoel van welzijn, of onwel zijn ten aanzien van seksualiteit en intimiteit. Jarenlang vrijen vooral voor het plezier van de ander kan geleidelijk aan pijnklachten geven. Helemaal als de overgang zich aandient, dan ‘lukt’ het soms niet meer, je lichaam lijkt ermee te stoppen, dit heeft uiteraard allerlei gevolgen voor jezelf, je partner en je relatie.

Gevoelig als een paard en het geheugen van een olifant

‘Oogst’, het boek van de bekende verloskundige Beatrijs Smulders laat zien hoe gevoelig  en delicaat ons bekkengebied is. Beatrijs legt uit dat het cellulaire geheugen van de vagina en van de bekkenbodemspieren alles opslaan. Alle negatieve, nare en traumatische ervaringen én alle liefdevolle, prettige en positieve ervaringen. Ervaringen van seksueel intiem trauma, in welke vorm dan ook, veroorzaakt angst, in je hele lichaam. Beatrijs beschrijft dat voor een goede fijne bevalling dezelfde dingen nodig zijn als voor goede fijne seksualiteit. Namelijk rust, veiligheid en ontspanning, zodat een vrouw zich kan openen.

‘Als verloskundige heb ik keer op keer ondervonden dat de vagina en vulva zo gevoelig zijn als een paard en het geheugen hebben van een olifant’  Beatrijs Smulders

De weg naar heling

Uit je hoofd, voel je lijf, heel je hart en omarm je seksualiteit zijn de vier bewegingen naar heling.  (Lees hier meer over de bewegingen) De weg van heling is een lange weg. Je autonomie, je lichaam is je ontnomen en/of ontglipt. Ervaringen zijn soms jarenlang weggestopt omdat het leven door gaat. Soms zijn ervaringen niet terug te leiden naar concrete gebeurtenissen dit maakt het nog complexer. Het klinkt simpel, luister naar je lichaam en voel je lijf, maar het is zo ingewikkeld omdat we ons lichaam vaak maar lastig vinden. We willen door en ons vooral niet aanstellen. De weg naar heling is de weg van vertragen en gewaar worden van wat er in jezelf gebeurt.

Collectief veld

Er is geen  protocol of recept hoe het beste te helen van seksueel intiem verdriet en trauma. Dat komt omdat deze vorm van trauma niet op zichzelf staat.  Seksueel trauma is een universele pijn van onze mensheid. Dit trauma is omgeven met een collectief veld en verhaal van angst en pijn. Dit veld bestaat al eeuwen en is vol met schaamte en angst voor verkrachting, geweld en verlating. In verschillende methodieken zoals de Jungiaanse psychologie, de kwantumfysica en de biologie is er erkenning voor het bestaan van dit veld. Jung noemt dit bijvoorbeeld het collectieve onbewuste. Overal ter wereld vinden mensen de moed om door dit ingewikkelde veld van angst, schaamte en pijn door te breken. Er is heel veel moed voor nodig om de stilte te doorbreken. We zijn echter niet alleen, we doen het met en voor elkaar.

‘Maak van de wereld een veilige plek voor vrouwen: begin bij jezelf’. Christiane Northrup

Het wordt eerst alleen maar lelijker

Als vrouwen bij mij hun verhaal vertellen is er meestal eerst de ‘droge vlakke versie’ uit hun hoofd. Vervolgens gaan we stap voor stap dieper naar de betekenis en ervaring van het verhaal. Ik help ze om naar hun lichaam te luisteren en de emotie die daar is te gaan voelen. Dit bewustwordingsproces zorgt er voor dat het pijnlijke alleen maar pijnlijker wordt. De pijn mag er steeds meer echt zijn en dat is de weg naar heling. Het is logisch dat we dit willen vermijden en er niet naar toe willen, niemand wil pijn. Maar het is als die bal die je onder water probeert te blijven drukken, het kost spanning en energie. Loslaten geeft ruimte en de bal kan dan op de golven deinen.

De laatste zinnen uit het boek ‘Het hele dorp wist het’ van Rinke Verkerk verbeelden heel treffend hoe de weg van heling is. De man van de hoofdpersoon  staat naast zijn vrouw, zij heeft een familiegeschiedenis van seksueel trauma. De moeite die het kost, hoort voor hem bij het begin van herstel. ‘Omdat je eerst de boel eruit moet trekken als je iets nieuws wilt maken. Ik ben hovenier. Als wij een tuin gaan aanleggen, wordt het eerst alleen maar lelijker. We trekken alles eruit en wat overblijft is één grote hoop modder. Maar daarna kunnen we gaan bouwen. En dán wordt het mooi.‘

Kunst en eigen regie als weg naar heling

Kunst is een creatieve verwerkingsvorm van intiem verdriet. Poëzie, literatuur, documentaires, dans en kunstwerken zijn krachtige middelen om dat wat moeilijk te bespreken, over te brengen. Kunst is persoonlijk en de kunstenaar heeft zelf regie in het creatieve proces. Kunst helpt mij (en jou) om beter te begrijpen door welke pijn, eenzaamheid en worsteling iemand gaat.  Het is mijn missie om samen met jou de wereld veiliger te maken. Misschien heb je niet zelf met seksueel (intiem) verdriet te maken, weet dan dat ook jij kunt bijdragen aan heling. Door zorgvuldig te reageren als mensen in hun omgeving hun verhaal delen. Dat doe je door te vooral te vragen ‘hoe was dat voor je’, ‘wat wil je er over kwijt aan mij’ en ‘wat is je behoefte’. Ga niet invullen en gedetailleerd uitvragen wat er precies gebeurt zou zijn (tenzij diegene daar expliciet behoefte aan heeft). Laat de regie bij de ander. De regie is kwijtgeraakt tijdens de nare seksuele ervaring, regie kunnen hebben in welke vorm dan ook draagt bij aan heling.

Elk verhaal telt

Kijk onderstaande documentaires of lees de aanbevolen boeken. Het zijn heftige en pijnlijke verhalen, maar ze moeten vertelt en gehoord worden! Ze dragen bij aan individuele en collectieve heling.

• Dichtbundel ‘Als het donker wordt’ van Amanda Amelie
• Smulders, B. (2024). Oogst. Memoires van Nederlands bekendste verloskundige, de jaren 1986-1995.
• Verkerk, R. (2024). Het hele dorp wist het.
• Korpershoek, A. (2021). Daar praat je toch niet over.
• Tongeren van, C. (2021). Van weerzin naar zin. Opnieuw genieten van seksualiteit na een negatieve ervaring.
• Minnen, van A. (2017). Verlamd van angst. Herstellen na seksueel misbruik.
• Documentaire: Ik was een kind, gemaakt door Anneloes van t’Licht over misbruik in de kerk. Bekijk de documentaire.
• Documentaire : Blauwe ballen en andere verkrachtingsmythes, gemaakt door Sunny Bergman. Bekijk de documentaire.
• Documentaire: Had dan nee gezegd, gemaakt door Jaimy Reuter. Bekijk de documentaire.
• Documentaire: Ve(e)rkracht, gemaakt door Deborah Fidder. Bekijk de documentaire.

Herken je jouw verhaal op welke manier dan ook? Heb je moeite met intimiteit en seksualiteit? Van harte welkom om contact met me op te nemen, om jouw verhaal te vertellen en om met jou op zoek te gaan naar jouw weg van heling. Dit is mijn aanbod voor jou: Individueel traject en Heel je hart ritueel. Reik naar me uit via een mailtje (info@hartenhechtwerk.nl), een appje (06-42413427) of via dit contactformulier. Je kunt je ook abonneren op mijn nieuwsbrief, deze staan vol tips, praktische adviezen en updates van mij en mijn bedrijf. Meld je aan voor mijn nieuwsbrief. Deze verschijnt 1x per twee maanden.